Mưa bão và lũ lụt không chỉ gây tổn thất nặng nề về tài sản và giao thông mà còn làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh do môi trường ô nhiễm. Các chuyên gia y tế cảnh báo: việc chủ động phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn trong và sau thiên tai là yếu tố then chốt giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Sau mưa lớn và ngập úng, môi trường sống bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi rác thải, xác động vật, hệ thống nước thải tắc nghẽn, nước ngập lâu ngày… Đây là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn, virus và ký sinh trùng sinh sôi nhanh chóng.
Xác gia cầm nằm la liệt trong các trang trại thuộc thôn Làng Cháy, xã Văn Hán (tỉnh Thái Nguyên). Ảnh: Nguyễn Hoàn
Theo TS.BS Trương Anh Thư – Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bạch Mai, các bệnh thường gặp sau bão lũ bao gồm:
Bệnh hô hấp: viêm phổi, cảm cúm.
Bệnh tiêu hóa: tiêu chảy, viêm gan, tả (do thực phẩm và nước nhiễm bẩn).
Nhiễm trùng da, uốn ván (từ các vết thương tiếp xúc với nước bẩn).
Bệnh truyền nhiễm từ động vật: sốt xuất huyết, sốt rét, bệnh do chuột.
Ngoài ra, thực phẩm bị hư hỏng do ngập lụt kéo dài còn làm tăng nguy cơ ngộ độc và nhiễm nấm mốc.
TS.BS Trương Anh Thư nhấn mạnh, việc kiểm soát nhiễm khuẩn đúng cách ngay từ đầu có thể ngăn chặn hiệu quả dịch bệnh bùng phát sau thiên tai. Chỉ một nguồn nước bẩn hoặc vết thương hở không được xử lý cũng có thể trở thành ổ dịch.
Các nguyên tắc “vàng” trong kiểm soát nhiễm khuẩn gồm:
Vệ sinh cá nhân: Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch; dùng dung dịch sát khuẩn chứa cồn nếu không có nước.
Đảm bảo an toàn thực phẩm và nước uống: Đun sôi nước ít nhất 1 phút hoặc dùng clo để khử khuẩn; bảo quản thực phẩm khô ráo, đậy kín; không dùng thực phẩm để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ; người đang mắc bệnh không được tham gia chế biến, phục vụ thức ăn.
Vệ sinh môi trường: Khử khuẩn khu vực bị ngập bằng dung dịch clo loãng (0,1% – 0,5%); dọn rác, xử lý nước đọng, làm sạch và khử mốc các bề mặt; trang bị đầy đủ găng tay, ủng, khẩu trang khi dọn dẹp.
Chăm sóc sức khỏe cá nhân: Xử lý và rửa sạch vết thương kịp thời; tiêm phòng uốn ván nếu có chỉ định; theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt, tiêu chảy, nhiễm trùng da…
Khi nước rút, việc tổng vệ sinh và khử khuẩn toàn diện là bước bắt buộc để tránh dịch bệnh bùng phát: Làm sạch sàn nhà, tường, vật dụng; kiểm tra hệ thống thông khí, xử lý nấm mốc; đảm bảo nguồn nước sinh hoạt và nước uống an toàn.
TS.BS Trương Anh Thư kết luận: “Thuốc men là cần thiết, nhưng ý thức phòng bệnh và chủ động vệ sinh mới là hàng rào bảo vệ sức khỏe cộng đồng hiệu quả nhất trong mùa bão lũ.”
Nguồn: Lao Động
